De obsessieve compulsieve stoornis

Artikel geselecteerd voor u

Dwanghandelingen en dwanggedachten kunnen erg hinderlijk zijn, zeker wanneer deze veel voorkomen. In dit geval kan er sprake zijn van een obsessieve compulsieve stoornis (OCS). Waarom hebben mensen met OCS last van dwanghandelingen en dwanggedachten? 

Mensen die dwanghandelingen ervaren, hebben last van steeds terugkerende handelingen die uitgevoerd móéten worden. Dwanghandelingen kunnen zeer divers van aard zijn, bijvoorbeeld; dingen tellen, uitspreken van bepaalde woorden, het wassen van handen of dingen obsessief moeten controleren. Deze dwanghandelingen kunnen mensen flink beperken, maar wat maakt het nu zo lastig om ermee te stoppen?  

Dit komt doordat dwanghandelingen vaak gekoppeld zijn aan vervelende gedachten, ook wel dwanggedachten genoemd. Hierdoor houden dwanghandelingen en dwanggedachten elkaar voortdurend in stand. Een dwanggedachte bestaat uit een intrusieve gedachte (of intrusief beeld), over een nare gebeurtenis. Om deze nare gedachten of beelden ‘weg te maken’, moet een bepaalde dwanghandeling worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld; wanneer ik de deur niet herhaaldelijk open en sluit (dwanghandeling), zal mijn ouders iets ernstigs overkomen (dwanggedachte).

Dwanghandelingen en dwanggedachten “sluipen” meestal bij mensen naar binnen, waardoor ermee stoppen lastig is. Het uitlaten van een bepaalde handeling zorgt voor grote spanning, dit gevoel wil men doorgaans snel kwijtraken, waardoor de handeling alsnog uitgevoerd wordt.

Een belangrijke aantekening is dat niet alle dwanghandelingen gekoppeld zijn aan specifieke dwanggedachten. Bij bepaalde dwanghandelingen voelt het heel onprettig of incompleet om ze niet uit te voeren. Wel ervaren veel mensen met OCS een voortdurend onrustig gevoel, én hebben ze een grote behoefte aan controle.